آیا میدانید چرا در مکدونالد فقط کوکاکولا مینوشید و در KFC فقط پپسی؟ این دو غول فرانشایز در زمینه نوشیدنیها یک شراکت تجاری انحصاری دارند که به آنها اجازه میدهد هرکدام تنها به مخاطبان خود دسترسی داشته باشند. این نمونه ساده از استراتژیهای شراکت تجاری نشان میدهد که چطور برندها میتوانند از نقاط قوت یکدیگر برای غلبه بر نقاط ضعف خود استفاده کنند.
در این مقاله، بررسی خواهیم کرد که کسبوکار شراکتی چیست، انواع شراکتها کدامند و چطور میتوان از این استراتژی برای رشد سریع و کاهش ریسک استفاده کرد.
منظور از شراکت های تجاری چیست؟
شراکت تجاری (Partnership business) به معنای همکاری میان دو یا بیشتر شرکت است که بهمنظور بهرهبرداری از مزایای مشترک یا سهم سود برای رشد مشترک کسبوکار انجام میشود. در شراکتهای تجاری، شرکا توافق میکنند که یک قرارداد شراکت امضا کنند که بهعنوان یک توافق قانونی برای تضمین اعتماد و پاسخگویی عمل کند.
یکی از مهمترین مزایای شراکتهای تجاری، کاهش ریسک کسبوکار است. در این نوع همکاری، هر شریک میتواند مسئولیتها و سودها را با توجه به شرایط شراکت تقسیم کند. بسیاری از کسبوکارهای نوپا، با ایجاد شراکتهایی که همزمان باعث صرفهجویی در زمان و بازگشت سریع سرمایه میشود، میتوانند رشد سریعتری داشته باشند.
چرا برندها با یکدیگر شراکت میکنند؟
کسبوکارهای شراکتی روشی عالی برای کاهش ریسک، هزینهها و تلاشها بهمنظور رشد کسبوکار اصلی شما هستند. شراکت تجاری میتواند در مقیاسهای مختلفی صورت بگیرد؛ از شراکت در راهاندازی محصولات جدید، بازاریابی مشترک تا اجرای کمپینهای خیریه برای اهداف اجتماعی. اینگونه ابتکارات نه تنها باعث افزایش ارزش برند میشوند، بلکه هر شریک تجاری میتواند از مزایای یکدیگر بهرهبرداری کرده و به رشد متقابل دست یابد.
انواع شراکت های تجاری
بهطور کلی، سه نوع شراکت تجاری وجود دارد که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند:
۱. شراکت عمومی
در این نوع شراکت، تمام شرکای تجاری مسئولیت شخصی برای تقسیم سودها، بدهیها و ضررهای کسبوکار دارند. این نوع شراکت بهویژه در معرض مسئولیتهای نامحدود برای شرکای عمومی است. شراکت عمومی میتواند برای تزریق سرمایه سریع و مدیریت بدهیها مؤثر باشد. همچنین، جمعآوری مهارتها و تضمین مسئولیت شرکای عمومی از دیگر مزایای آن است.
مثال: دفاتر حقوقی معمولاً از ساختار شراکت عمومی استفاده میکنند. در این دفاتر، شرکای عمومی مسئول گردآوری پروندهها و شبکهسازی هستند. هر شریک میتواند بهطور مستقل کار کند و منابع، مسئولیتها و سودها را طبق قرارداد شراکت تقسیم کند.
معایب شراکت عمومی:
- از دست دادن استقلال فردی، زیرا شرکا به یکدیگر برای منابع وابسته میشوند.
- مبهم بودن فرآیند تصمیمگیری، که میتواند به سردرگمی منجر شود.
- ریسک از دست دادن داراییهای شخصی به دلیل مسئولیت نامحدود.
- مشکلات نقدینگی، بهویژه در شرایطی که یکی از شرکا موافق به فروش شرکت نباشد.
در کل، شراکتهای عمومی یک روش ساده و رایج برای شروع کسبوکار شراکتی هستند، اما ممکن است مشکلاتی در پی داشته باشند که باید با استفاده از قرارداد دقیق برطرف شوند.
۲. شراکت با مسئولیت محدود
در این نوع شراکت، مسئولیت شخصی شرکا محدود به میزان سرمایهگذاری آنها است. به این ترتیب، اگر اختلافی پیش آید یا یکی از شرکا فوت کند، داراییهای شخصی دیگر شرکا تحت تأثیر قرار نمیگیرد. شراکت با مسئولیت محدود معمولاً از طریق ثبت بهعنوان یک شرکت با مسئولیت محدود (LLC) انجام میشود.
این نوع شراکت ایمنی بیشتری برای شرکای تجاری فراهم میآورد و از داراییهای شخصی آنها محافظت میکند.
۳. شراکت محدود
در این نوع شراکت، حداقل یک شریک بهعنوان شریک عمومی مسئولیت کامل شخصی را بر عهده میگیرد و مسئول مدیریت عملیات کسبوکار است. در عوض، شریک “سکوت” یا شریک محدود در عملیات روزانه شرکت شرکت نمیکند و از مسئولیت محدود برخوردار است. شراکتهای محدود معمولاً بهترین ویژگیهای شراکت عمومی و شراکت با مسئولیت محدود را ترکیب میکنند.
در این نوع شراکت، مسئولیتها به تناسب میزان سرمایهگذاری که هر شریک انجام داده تقسیم میشود.
محتویات قرارداد شراکت چیست؟
قراردادهای شراکت باید شامل شرایط مشخصی باشند تا شفافیت و هماهنگی میان شرکا را تضمین کنند. برخی از مهمترین نکات و شرایطی که معمولاً در قرارداد شراکت گنجانده میشود عبارتند از:
۱. مالکیت
مالکیت مشخص میکند که هر شریک در شراکت چقدر سهم از کسبوکار دارد. برای مثال، اگر شراکت عمومی باشد، معمولاً مالکیت به صورت 50-50 بین شرکا تقسیم میشود. این بخش از قرارداد برای ساختار شراکت و ایجاد تفاهم متقابل بسیار مهم است.
۲. تقسیم سود و ضرر
در این بخش از قرارداد، درصد سهم سود که بین شرکای تجاری تقسیم میشود، مشخص میشود. این درصد باید بر اساس نوع شراکت (عمومی یا محدود) و مسئولیتهای هر شریک تعیین شود. شفافیت در تقسیم مسئولیتها و سودها باعث جلوگیری از اختلافات احتمالی میشود.
۳. مدت زمان شراکت تجاری
این بخش قرارداد مدت زمان اعتبار شراکت را تعیین میکند. ممکن است مدت زمان شراکت ثابت باشد یا بر اساس توافقات مختلف قابل تغییر باشد. برای مثال، شراکت میتواند موقت باشد یا بهصورت مادامالعمر ادامه یابد.
۴. فرآیند حل اختلافات
اگر در طول مدت شراکت اختلافی بهوجود بیاید، باید روش تصمیمگیری برای حل اختلافات مشخص شود. این موضوع میتواند شامل تعیین قدرتهای تصمیمگیری، ایجاد قوانین خاص برای حل اختلافات و یا انتخاب یک مرجع برای حل و فصل دعاوی قانونی باشد.
۵. استراتژیهای خروج
در این بخش، شفافیت در مورد چگونگی خروج از شراکت و بهدست آوردن نقدینگی برای شرکا تضمین میشود. این موضوع شامل شرایطی است که در صورت مرگ یک شریک، تمایل به ترک کسبوکار یا فروش آن به چه صورت خواهد بود.
چگونه شرکای تجاری بالقوه را ارزیابی کنیم؟
شراکتهای تجاری زمانی موفق هستند که هر دو طرف از همکاری سود برده و به رشد یکدیگر کمک کنند. ارزیابی شرکای تجاری بالقوه برای تضمین موفقیت طولانیمدت ضروری است. در این فرآیند، نکات مهمی وجود دارد که باید به آنها توجه ویژهای داشت:
۱. مدلهای تجاری مکمل
مدلهای تجاری شرکای شما باید تکمیلکننده یکدیگر باشند. این یعنی ساختارهای تجاری از نظر مدل درآمدی، محصولات و قیمتگذاری باید به گونهای طراحی شوند که همکاری آنها باعث رشد متقابل شود.
نمونه: یکی از بهترین نمونههای این نوع شراکتها، همکاری ردبول و گوپرو است. این دو برند با مدلهای تجاری مشابه و محصولات مکمل (نوشیدنی انرژیزا و دوربینهای اکشن) توانستهاند در فعالیتهای بازاریابی خود به شکل مؤثری شریک شوند. این همکاری به هر دو برند اجازه میدهد تا به مخاطبان یکدیگر دسترسی پیدا کنند و دامنه تأثیر خود را گسترش دهند.
۲. اخلاق کسبوکار
اخلاق تجاری شرکای شما باید همراستا باشد. شراکتهای تجاری زمانی موفق هستند که اعتماد و تفاهم متقابل در آنها وجود داشته باشد. باید اطمینان حاصل کنید که شرکای تجاری شما اخلاق کسبوکار مشابهی دارند، چرا که این موضوع بخش بزرگی از موفقیت شراکت را تشکیل میدهد.
حتماً برای تنظیم قراردادهای شراکت از یک شرکت حقوقی معتبر کمک بگیرید و در تنظیم شرایط، پایبندی به مفاد قرارداد را از هر دو طرف تضمین کنید.
۳. اعتبار تجاری
برای برقراری یک شراکت تجاری موفق و طولانیمدت، اعتبار تجاری اهمیت زیادی دارد. شرکای تجاری باید در مدیریت کیفیت محصولات و خدمات خود دقت کنند. اعتبار برند شما با شرکای تجاریتان پیوند خورده است و یک اشتباه کوچک ممکن است به ارزش برند شما آسیب بزند.
به همین دلیل، شراکتهای با مسئولیت محدود یا شراکتهای محدود اغلب گزینههای ایمنتری برای شراکتهای تجاری بلندمدت هستند.
۴. داراییها و بدهیهای مالی
یکی از ویژگیهای اصلی یک شریک تجاری خوب، عادات مالی سالم و ترازنامه متعادل است. باید وضعیت مالی شرکای خود را به دقت بررسی کنید، چرا که شرکایی با بدهیهای زیاد یا مدلهای تجاری شکستخورده میتوانند ریسک بزرگی برای موفقیت شراکت ایجاد کنند.
۵. تاریخچه دعاوی قانونی
داشتن تاریخچه قانونی سالم و روشن بسیار مهم است. شرکتهایی که دعاوی قانونی معوق یا مشکلاتی در رعایت قراردادهای شراکت دارند، ممکن است شما را درگیر مشکلات حقوقی طولانیمدت کنند. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، وضعیت حقوقی و ساختار کسبوکار شرکای تجاری خود را با دقت بررسی کنید.
۶. شراکت با کسبوکارهای کوچک
کسبوکارهای کوچک و خصوصی محدود معمولاً قابل اعتمادتر از نهادهای تجاری با ساختار مالکیت انحصاری هستند. با این حال، هنگام همکاری با چنین کسبوکارهایی، باید تاریخچه مالیاتی، داراییهای شخصی و شرکای دیگر آنها را بهطور دقیق بررسی کنید.
مثالهای موفق از شراکتهای تجاری
شراکتهای تجاری موفق میتوانند تأثیر شگرفی بر روی ارزش برند و سود تجاری داشته باشند. برندهای بزرگ و شناختهشده میتوانند با همکاری با یکدیگر در زمینههای مختلفی همچون بازاریابی، تولید لید، اشتراک منابع و نوآوری در خدمات، به رشد و گسترش کسبوکار خود کمک کنند. در اینجا به برخی از شراکتهای تجاری موفق نگاهی میاندازیم و دلایل موفقیت آنها را بررسی میکنیم:
1. آدیداس و کانیه وست
آدیداس و کانیه وست نمونهای عالی از یک شراکت موفق و در عین حال پرچالش است. این همکاری منجر به خلق کفشهای Yeezy شد که حدود 8٪ از فروش آدیداس را تشکیل میدهد و بالغ بر 2 میلیارد دلار درآمد ایجاد کرده است. اما پس از بروز مشکلات در تصویر عمومی کانیه، آدیداس تصمیم به قطع این شراکت در سال 2022 گرفت. این مثال نشان میدهد که چطور یک برند ممکن است تصمیماتی برای حفظ شهرت خود بگیرد که حتی در ظاهر با سود تجاری در تضاد باشد.
2. لویی ویتون و بیامو
همکاری لویی ویتون و بیامو یک نمونه عالی از شراکتهای برند لوکس است. این دو برند در پروژهای مشترک، چمدانهای مسافرتی خاصی برای خودروهای بیامو i8 طراحی کردند. این همکاری به مصرفکنندگان تجربهای منحصر به فرد از سفر لوکس ارائه داد که با ترکیب هنرهای دستی لویی ویتون و مهندسی بیامو شکل گرفت. این شراکت به بهبود تجربه سفر لوکس و افزایش آگاهی از برندهای هر دو طرف کمک کرد.
3. گوگل مپس و اسپاتیفای
یکی از شراکتهای نوآورانه، همکاری گوگل مپس و اسپاتیفای است. این همکاری به کاربران اجازه داد تا پخش موسیقی و پادکستها را بهطور مستقیم از داخل اپلیکیشن گوگل مپس کنترل کنند. این یک مثال عالی از ادغام محصولات است که به بهبود تجربه کاربری و افزایش ایمنی کمک کرد.
4. استارباکس و نستله
استارباکس و نستله همکاریای است که در زمینه محصولات آماده مصرف انجام شد. این دو برند با تولید نوشیدنیهای Frappuccino و Double Shot برای بازارهای مختلف، به افزایش دسترسی به محصولات خود در 79 کشور پرداختند. این شراکت به استارباکس اجازه داد تا در بازارهای بینالمللی به جایگاه بالاتری دست یابد.
5. اپل پی و مسترکارت
اپل پی با همکاری مسترکارت اپلیکیشن پرداختی انقلابی را راهاندازی کرد. این شراکت باعث شد که کاربران اپل پی به راحتی از کارتهای اعتباری خود استفاده کنند بدون اینکه نیازی به حمل کارت فیزیکی باشد. این همکاری نشان میدهد که چطور برندها میتوانند با یکدیگر همکاری کنند تا نوآوری را در صنعت پرداخت به ارمغان آورند.
6. مکدونالد و برگر کینگ
این دو رقیب مستقیم در صنعت فستفود، در یک اقدام غیرمنتظره برای کمپین خیریه به نام “یک روز بدون ووپر” همکاری کردند. با این کار، آنها نه تنها به هدف خیریه کمک کردند، بلکه ارزش برند هر دو شرکت را نیز به میزان قابل توجهی افزایش دادند. این شراکت یک مثال از همکاری حتی با رقبای مستقیم برای یک هدف مشترک است.
7. ایکیا و لگو
لگو و ایکیا یک مجموعه همکاری به نام “BYGGLEK” راهاندازی کردند که مبلمانهای ایکیا را با طراحیهای لگو ترکیب میکرد. این شراکت نشان میدهد که چگونه برندهایی که به ظاهر مخاطبان متفاوتی دارند، میتوانند با همکاری یکدیگر آگاهی از برند خود را افزایش دهند و در عین حال تجربههای جذابی برای مشتریان خود ارائه دهند.
8. نایک و مایکل جردن
مایکل جردن و نایک با همکاری در راهاندازی برند Air Jordan توانستند یک خط اختصاصی از کفشها و لباسها را به بازار عرضه کنند. این شراکت، بهویژه با محبوبیت مایکل جردن در NBA، به نایک کمک کرد تا سالانه 5 میلیارد دلار از این همکاری درآمد کسب کند.
9. اسنپچت و هداسپیس
در یک ابتکار عمل به مناسبت روز جهانی سلامت روان، اسنپچت با اپلیکیشن مدیتیشن هداسپیس همکاری کرد. این شراکت به کاربران اجازه داد تا به راحتی از ویژگیهای مدیتیشن گروهی در اسنپچت استفاده کنند و به کاهش اضطراب و استرس کمک کنند.
10. ایربیانبی و تایمز گروپ
ایربیانبی با تایمز گروپ همکاری کرد تا جایگاه خود را در هند گسترش دهد. تایمز گروپ با استفاده از منابع و شبکه رسانهای خود، به ایربیانبی کمک کرد تا به بازار هند وارد شود و از آنجا جایگاه خود را در سطح جهانی ارتقا دهد.
نتیجهگیری
شراکتهای تجاری میتوانند به برندها کمک کنند تا ارزش برند خود را افزایش دهند، به بازارهای جدید دست یابند و تجربههای منحصر به فردی برای مشتریان خود ارائه دهند. بهویژه وقتی که این شراکتها با استراتژیهای نوآورانه، همافزایی منابع و همراستایی اهداف برند همراه باشند. شراکتها بهعنوان یکی از روشهای سریع و کمهزینه برای رشد کسبوکار شناخته میشوند.
سوالات متداول درباره شراکت تجاری
1. چند نوع شراکت تجاری وجود دارد؟
در شراکتهای تجاری، معمولاً چهار نوع اصلی وجود دارد که هر کدام ویژگیها و شرایط خاص خود را دارند:
- شراکت تضامنی (General Partnership): در این نوع شراکت، تمامی شرکا مسئولیت نامحدود دارند و سود و زیانها بهطور مشترک بین آنها تقسیم میشود.
- شراکت محدود (Limited Partnership): در این مدل، حداقل یک شریک مسئولیت نامحدود دارد، در حالی که دیگر شرکا تنها تا حد سرمایهگذاری خود در کسبوکار مسئول هستند.
- شراکت محدود با مسئولیت محدود (Limited Liability Partnership – LLP): در این نوع شراکت، تمامی شرکا از مسئولیت محدود برخوردارند و از مزایای شراکت و حفاظت در برابر بدهیهای شخصی بهرهمند میشوند.
- شراکت سهامی (Joint Venture): این نوع شراکت معمولاً برای پروژههای خاص یا موقت است که دو یا چند شرکت برای تحقق یک هدف مشخص با یکدیگر همکاری میکنند.
2. هدف اصلی شراکت تجاری چیست؟
هدف اصلی شراکت تجاری ایجاد همکاری بین دو یا چند نفر برای بهرهبرداری از منابع مشترک، تقسیم سود و زیان و استفاده از تخصصها و منابع مختلف است. این نوع شراکتها به کسبوکارها کمک میکنند تا ریسکها را تقسیم کنند و به موفقیتهای بیشتری دست یابند.
3. مزایا و معایب شراکت تجاری چیست؟
مزایا:
- تقسیم مسئولیتها و وظایف: شرکا میتوانند مسئولیتها را بر اساس تواناییها و تخصصهای خود تقسیم کنند.
- دسترسی به منابع بیشتر: با حضور چند شریک، منابع مالی، مهارتها و تجربیات متنوع به کسبوکار افزوده میشود.
- سادگی در ایجاد و مدیریت: شراکتها معمولاً به دلیل ساختار سادهتر نسبت به شرکتهای سهامی، فرآیند ایجاد و مدیریت راحتتری دارند.
معایب:
- مسئولیتهای نامحدود: در برخی از انواع شراکتها (مانند شراکت تضامنی)، شرکا مسئولیتهای نامحدود دارند که میتواند خطرات مالی بزرگی به همراه داشته باشد.
- اختلافات بین شرکا: ممکن است در طول زمان اختلافنظرهایی بین شرکا در خصوص نحوه مدیریت کسبوکار، تقسیم سود و تصمیمات تجاری ایجاد شود.
- مشکلات در انتقال مالکیت: برخلاف شرکتهای سهامی، انتقال مالکیت در شراکتها پیچیدهتر است و نمیتوان به سادگی این کار را انجام داد.
4. آیا مکدونالدز یک شراکت تجاری است؟
مکدونالدز بهعنوان یک شرکت فرانچایز شناخته میشود و بهطور مستقیم یک شراکت تجاری کلاسیک نیست. با این حال، برخی از شعبات مکدونالدز بهطور خاص تحت مدل فرانچایز بهصورت شراکت بین مکدونالدز و کارآفرینان مستقل اداره میشوند.
5. آیا کیافسی یک شراکت تجاری است؟
کیافسی نیز همانند مکدونالدز از مدل فرانچایز برای گسترش کسبوکار خود استفاده میکند. در این مدل، فرانچایزر (کیافسی) با فرانچایزیها همکاری میکند که بهعنوان شرکای تجاری عمل میکنند، اما این شراکتها بهصورت مستقل از مدل شراکت تجاری کلاسیک هستند.
6. آیا اپل یک شراکت تجاری است؟
اپل یک شرکت سهامی خاص است و نه یک کسبوکار شراکتی. این شرکت تحت مالکیت و مدیریت یک گروه بزرگ از سهامداران و مدیران قرار دارد و ساختار آن بیشتر شبیه به یک شرکت سهامی است تا یک شراکت تجاری.
برای مشاوره برندینگ و خدمات دیجیتال مارکتینگ همین حالا تماس بگیرید
برای موفقیت در کسب و کار به برندینگ و بازاریابی هردو نیاز خواهید داشت. آژانس دیجـیتال مارکتینگ وب آنجل، با بیش از ۱۵ سال تجربه، خدمات مشاوره برندینگ و برندسازی را با بالاترین کیفیت به شما ارائه میدهد.

